INTERWENCJE W PSYCHOTERAPII EKSPRESYWNO-PODTRZYMUJĄCEJ

Psychoterapię psychodynamiczną można nazwać ekspresywno-podtrzymującą lub podtrzymująco-eksperesywną. Ekspresywną, ponieważ ukierunkowaną na analizę mechanizmów obronnych i przeniesienia, podtrzymującą, gdyż służy tłumieniu nieświadomych konfliktów i wzmacnianiu obron.

Interwencję częściej stosowane w psychoterapii ekspresywnej:
- interpretacja,
- obserwacja,
- konfrontacja.
Interwencje częściej stosowane w psychoterapii podtrzymującej:
- rada i pochwała,
- psychoedukacja,
- empatyczny komentarz.
Interwencję często stosowane w psychoterapii ekspresywnej i podtrzymującej:
- klaryfikacja,
- zachęta do ujawniania szczegółów.
Wszystkie z wyżej wymienionych technik z różną częstotliwością występują w psychoterapii podtrzymująco-ekspresywnej.

Interpretacja:
- czynienie świadomym treści, która do tej pory była nieuświadomiona,
- wyjaśnianie związków pomiędzy uczuciem, myślą, zachowaniem bądź objawem a jego nieświadomym znaczeniem lub źródłem,
- dotyczy – przeniesienia,
-  relacji ze znaczącymi (extratransference)
- dawnych i aktualnych przeżyć pacjenta, oporu lub fantazji.
- zasada – nieświadome treści należy interpretować dopiero wtedy, kiedy dany materiał jest niemal świadomy, a więc bardziej dostępny,
- wg Wermana – w interpretacjach należy odnosić się do zachowań i uczuć związanych z przeniesieniem do obecnej sytuacji, a nie wczesnych doświadczeń, gdyż zmniejsza się wtedy ryzyko regresji u pacjentów o słabym ego.

Obserwacja:
- dostrzeżenie przez terapeutę zachowania niewerbalnego, wzorca w procesie terapeutycznym, śladu emocji na twarzy pacjenta, sekwencji komentarzy,
- terapeuta nie spekuluje nt. motywów kryjących się za zachowaniem, jedynie zaprasza pacjenta do współpracy.

Konfrontacja:
- ujawnianie czegoś, co pacjent nie chce zaakceptować i/lub identyfikowanie tendencji do unikania lub pomniejszania danych treści,
- dotyczy treści unikanych przez pacjenta świadomie.

Klaryfikacja:
- przeformułowanie lub podsumowanie wypowiedzi pacjenta w celu przedstawienia bardziej spójnego oglądu całego komunikatu,
- nie jest związane z elementem zaprzeczenia czy zmniejszenia,
- cel – pomóc pacjentowi w wypowiedzeniu treści, które trudno ubrać w słowa.

Zachęta do ujawnienia szczegółów:
- prośba o dodatkowe informacje nt. spraw poruszanych w czasie sesji.

Empatyczny komentarz:
- dostrajanie się do stanu psychicznego pacjenta,
- wg Kohuta – zanurzenie się w wewnętrznym doświadczeniu pacjenta jest nieodzownym elementem każdej terapii,
- skutek – zwiększenie gotowości do przyjęcia interpretacji.

Psychoedukacja:
- dzielenie się z pacjentem wiedzą psychologiczną.

Rada i pochwała:
- zalecenia i wzmocnienia określonych czynności.

Podstawa wyboru interwencji w psychoterapii psychodynamicznej to przeniesienie i przeciwprzeniesienie.
Przeniesienie:
- 2 wymiary:

- 1) powtórzenia – pacjent obawia się i spodziewa się, że terapeuta zacznie  zachowywać się jak jego rodzic,
-  2) selfobiektu – pacjent pragnie uzdrowienia bądź korektywnego doświadczenia, którego zabrakło mu w dzieciństwie

Przeciwprzeniesienie:
- wg Kernberga – świadoma i stosowana, ogólna reakcja emocjonalna na pacjenta.

Przepracowanie problemu obejmuje: 1) zauważenie wzorców relacji pacjenta z terapeutą, 2) łączenie ich ze schematami przeniesienia, 3) oraz dawnymi relacjami z członkami rodziny

Opracowała: Katarzyna Fedorowicz

Na podstawie: Glen. O. Gabbard ,,Psychiatria psychodynamiczna w praktyce klinicznej”